«سترەولدى قاتىناستىڭ» جاڭا پاراعى اشىلدى

    − ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8 - قۇرىلتايىنان بەرگى ەكونوميكا مەن قوعام دامۋىنىڭ جەتىستىكتەرى جونىندەگى جەلىلەس حابار (1)

    بەتاشار :

    ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8 - قۇرىلتايىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم شي جينپيڭ جولداس باس شۋجي بولعان پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى كەلەلى ساياساتتىق باعىتتارىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، پارتيا 18 - قۇرىلتايى جانە ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2 - رەتكى اڭگىمە ءماجىلىسى رۋحىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن ارقاۋ ەتىپ، بۇكىل شينجياڭداعى ءار ۇلت كادر - جۇرتشىلىعىن باستاپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق ءتۇرلى ىستەردىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، تىڭ تابىستارعا قول جەتكىزدى. بۇگىننەن باستاپ، گازەتىمىز «ەكپىندى شينجياڭنىڭ ەرشىمدى تابىستارى» جەلىلەس ارناۋلى بەتىن شىعارىپ، ءار سالا، ءار كاسىپتىڭ قۇرىلىس جەمىستەرىن جان - جاقتى ىشكەرىلەي ايگىلەپ، جاڭا دامۋ ءۇشىن كۇش توپتايدى.

    «وسى 2 كۇندە كورىنىس رايونىنداعى ساياحاتشىلاردىڭ كوپتىگىن <ءيىن تىرەسكەن> دەگەن سوزبەن سۋرەتتەۋگە بولادى، بۇنداي دۋماندى جاعداي بۇرىن تەك <1 - قازان> دەمالىسى كەزىندە عانا بولاتىن»، - دەدى 15 - قىركۇيەكتە پوسكام التىن توراڭعى كورىنىس رايونىن باسقارۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مو حايبو قۋانىشپەن.

    قۇربان ايت، ورتاڭعى كۇز مەرەكەسىندەگى قىسقا دەمالىستا، شينجياڭدا ساياحات ايرىقشا قىزىپ، ءارقايسى ءىرى كورىنىس رايوندارىندا ساياحاتشىلار توتەنشە مول بولدى، ەسىك بەلەتىنىڭ كىرىسى سايكەس مەزگىلدىڭ رەكوردىن نەشە مارتە جاڭالادى. بۇل ءبىر جاعىنان، ادامداردىڭ تۇرمىسى جاقسارىپ، قالتاسى قامپايعانىن كورسەتسە؛ ەندى ءبىر جاعىنان، اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ قاتىناس نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىنىڭ جۋىقتاعى بىرنەشە جىلدان بەرى زور ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزگەنىن تۇسىندىرەدى.

    قاتىناس - تاسىمال حالىق شارۋاشىلىعى دامۋىندا «الدىمەن جۇرگىزىلەتىن جۇمىس»، ول بۇقارانىڭ ءتول مۇددەسىنە سايادى. ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى اڭگىمە ماجىلىستەردەن بەرى، قارجىلىق ۇسىنىلىمداردىڭ ارقاسىندا، اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ تاس جول، تەمىر جول، حالىقتىق اۆياتسيا سياقتى قاتىناس نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىستارى كۇن سايىن جاڭالانىپ، كولىك قاتىناۋ قاشىقتىعى ۇزدىكسىز ارتىپ، ولشەم ۇزدىكسىز جوعارىلاپ، ۇشاق قاتىناعان جەلىلەر ۇزدىكسىز مولايىپ، توڭىرەكتىك ءتورت بۇرىشىنا جەتەتىن سترەولدى قاتىناس تورى ۇزدىكسىز كەڭەيىپ، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى «5 ءىرى ورتالىق» قۇرىلىسى ءۇشىن بەرىك نەگىز قالاۋعا ناقتى قادام تاستالدى.

    تاس جولدار اۋىل - قىستاقتىڭ كەلبەتىن وزگەرتتى

    قىركۇيەكتە وڭتۇستىك شينجياڭداعى مول ءونىم العان كورىنىستەر جۇرتتى ءسۇيىندىرىپ، قيالعا باتىردى. يوپۇرعى اۋدانى تەرىم قالاشىعى شەكەر قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى تۇرسىن ءسىلام تاۋ مايا جۇگەرى، ماقتا، شىلاندارعا قاراپ، جۇزىنە ەرىكسىز قۋانىش كۇلكىسى ءۇيىرىلدى. «قازىر ءۇيدىڭ الدىندا دەيىن جول جاتقىزىلعان، ونىمدەردى سىرتقا تاسىمالداۋدان ەندى الاڭدامايتىن بولدىق»، - دەيدى ول قۋانا.

    شەكەر قىستاعى شينجياڭنىڭ بايتاق دالاسىنداعى جاي قىستاقتىڭ ءبىرى. «باييمىن دەسەڭ، جول سال». وڭتۇستىك، سولتۇستىك شينجياڭداعى كوپتەگەن قىستاقتار سياقتى، شەكەر قىستاعى ءۇشىن دە، تاس جول − كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ بايۋ جولىنا ءتۇسىپ، دوڭگەلەك داۋلەتكە جەتەتىن «سارا جول» سانالادى. سوڭعى 6 جىلدان بەرى اۆتونوميالى رايونىمىز اۋىل - قىستاقتا 46 مىڭ كيلومەتر جولدى جاڭادان سالدى نەمەسە جالعاپ سالدى، بۇدان 6 ميلليون 680 مىڭ ەگىنشى - مالشى يگىلىك كوردى، بۇل شينجياڭنىڭ جالپى حالىق سانىنىڭ 3 ۇلەسىنە تايايدى.

    اۆتونوميالى رايوندىق قاتىناس - تاسىمال مەڭگەرمەسىنەن العان حابارعا نەگىزدەلگەندە، تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن، اۆتونوميالى رايونىمىز اۋىل - قىستاق تاس جولدارىنا 3 ميلليارد 683 ميلليون يۋان قارجى سالعان، بۇل جىلدىق نىسانالىق مىندەتتىڭ ٪105ىنە جەتكەن كورسەتكىش، 5248 كيلومەتر جولدى جاڭادان سالعان، وزگەرتىپ سالعان، جالعاستىرىپ سالعان، بۇل 5000 كيلومەترلىك نىسانالىق مىندەتتىڭ ٪106ىنە جەتىپ، اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ اۋىل - قىستاق تاس جول قۇرىلىسىنىڭ بۇكىل جىلداعى نىساناسىن 4 اي بۇرىن ورىنداپ بولعانىنان دەرەك بەرەدى. جۋىقتا شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى «وڭتۇستىك شينجياڭداعى جاڭا كورىنىس: ەسەكتەر <جۇمىستان بوساپ>، <ەلەكتر ەسەكتەر> جولعا تالاستى» دەيتىن تاقىرىپتا ماقالا جازىپ، بىرنەشە جىلدىڭ الدىندا عانا «ەسەك تاكسي» دەلىنەتىن ەسەكتەردىڭ ورنىن قازىر ءتىپتى دە قولايلى 3 دوڭگەلەكتى ەلەكترلى موتوتسيكلدەر قايشالىسقان وڭتۇستىك شينجياڭ جاعدايىن حابارلادى.

    راسىندا، وڭتۇستىك شينجياڭ اۋىل - قىستاق جولدارىنىڭ بارىنشا جاقسارۋى وسىنداي وزگەرىستى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. بۇرىن ويپىل - تويپىل، شاڭى اسپانعا شىعىپ جاتاتىن شاعىلدى، توپىراق جولداردا ەسەكتىڭ، اتتىڭ پايداسى كوپ تيەتىن، قازىر وڭتۇستىك، سولتۇستىك شينجياڭنىڭ جەر - جەرىنە تۇگەل تەگىس تە كەڭ تاس جولدار توسەلىپ، ەسەك پەن ات قاتاردان شىعىپ قالدى، وڭتۇستىك شينجياڭدا ەسەكتەر توپ - توبىمەن «جۇمىستان بوساپ» قالماي، سولتۇستىك شينجياڭنىڭ مالشىلىق رايوندارىنداعى اتقا قامشى باسىپ شاۋىپ بارا جاتاتىن كورىنىستەر دە كۇن سايىن ازايىپ، ورنىن زۋلاعان موتوتسيكلدەر باسۋدا.

    اۋىل - قىستاق جول قۇرىلىسى قارىشتاپ دامۋمەن بىرگە، سوڭعى جىلدارى ءىرى ارنا قۇرىلىسى دا بۇرىن بولماعان قارقىنمەن جەدەل ىلگەرىلەپ كەلەدى. 2016 - جىلدىڭ الدىڭعى جارتىسىندا، اۆتونوميالى رايونىمىزدا كولىك قاتىناعان جوعارى قارقىندى تاس جولدار 4316 كيلومەترگە، تاس جولدار 175 مىڭ كيلومەترگە جەتتى. بۇكىل شينجياڭداعى ءار ايماق، وبلىس، قالالارعا (حوتانداعى جۇرگىزىلىپ جاتقان قۇرىلىستاردى قوسپاعاندا) جوعارى قارقىندى تاس جول جەتكىزۋ نەگىزىنەن ىسكە اسىرىلدى؛ مەملەكەتتىك جاي جولدار نەگىزىنەن 2 - دارەجەلى جانە ودان جوعارى دارەجەلى تاس جول ولشەمىنە جەتتى، ءار اۋدان، قالاعا 2 - دارەجەدەن جوعارى تاس جولدار جەتكىزىلۋ نەگىزىنەن ىسكە اسىرىلدى.

    سونىمەن بىرگە، شينجياڭ كورشىلەس ەلدەرمەن جولاۋشى، جۇك تاسىمالى بويىنشا 107 جەلى اشىپ، ءتۇيىندى قالالاردى ورتالىق، شەكارا وتكەلدەرىن ءتۇيىن ەتكەن، شەكاراداعى وڭىرلەردى قامتيتىن جانە كورشىلەس ەلدەرگە ىقپال جاسايتىن حالىقارالىق جول تاسىمال جەلىسىن قالىپتاستىردى.

    تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندەگى تاس جول قاتىناسى تۇتاسىپ، تورلانىپ، شىعىستا ىشكى ولكە، قالالارمەن جالعاسسا، باتىستا جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى ءىرى ارناسىمەن تۇتاسىپ، شينجياڭ جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى وزەكتى رايوننىڭ قاتىناس تورابى ورتالىعى نىساناسىن ورىنداۋعا بارعان سايىن جاقىنداپ كەلەدى.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى