جەر (قۇم) قازىق

    راحىمەتحان شوناي ۇلى

قۇم قازىقتىڭ قيما سۋرەت سحەماسى

    زاماننىڭ دامىپ، تۇرمىس ءتاسىلىمىزدىڭ كۇن سايىن وزگەرىپ جاڭالانۋىمەن جالپىلىق ورەمىزدىڭ جوعارىلاۋىنا ساي، مال شارۋاشىلىعى ومىرىمىزدەگى ەجەلگى اتا-بابامىزدان جالعاسقان ءىشىنارا سالت-داستۇرىمىز بەن ادەت-عۇرپىمىزدىڭ، سونداي – اق، مال شارۋاشىلىق ساحارالىق تۇرمىسمىزدا قولدانىلىپ كەلگەن ءداستۇرلى مۇكامال، بۇيىم، كەرەك-جاراقتارىمىزدىڭ بىرتىندەپ قولدانىستان قالۋىنا بايلانىستى قازىرگى ۇرپاقتار ساناسىنان ولاردىڭ ءوزىن قويعاندا اتاۋلارىمەن ونىڭ قالاي، نەگە قولدانىلاتىندىعىنىڭ ءوزى وشكىندەپ، ۇمىت بولىپ بار جاتقان جوق پا؟

    انە، سولاردىڭ ىشىندە ارعى اتا-بابالارىمىزدىڭ اقىل-پاراساتىنىڭ جاۋھارلارىنىڭ ءبىرى، مال شارۋاشلىعىندا ۇدايى قولدانىلىپ كەلە جاتقان — قۇم (جەر) قازىق.

    ءالميساقتان بەرى، اتا – بابالارىمىز ءتورت تۇلىك مالدى قولدا باعىپ باسقارىپ پايدالانۋ بارىسىندا، مالىنىڭ جاعدايىنا بولا قىسى-جازى قىستاۋمەن جايلاۋ ارالىعىندا ارلى-بەرلى كوشىپ، كوشپەلى تۇرمىس كەشىرگەندىكتەن، وسىمدىك جامىلعىلارى مول اعاشتى، بۇتا-بۇرگەندى، تاسى كوپ جەرلەردە مالدارىن اعاش، بۇتا-بۇرگەننەن، تاستاردان تاس قورا، اعاش قورا، قاشا جاساپ سوعان قامايدى نەمەسە كەتىپ قالۋى مۇمكىن بولعانءىرى قارالارىن سول بۇتا-بۇرگەن، اعاش، قازىق پورىمداس تاستارعا بايلاسا، ءمىنس ات كولىكتەرىنىڭ تۇندە ءجايلىپ تۇرۋى ءۇشىن، اعاشتان قازىق جاساپ ونى جازىقتاۋ جەرگە قاعىپ ۇزىن ارقانمەن سوعان ارقاندايدى. ال، مال بايلايتىن ونداي وسىمدىك جامىلعىلارى دا، تاس تا جوق جەرلەردە، اسىرەسە قۇمدى وڭىرلەردە قۇم قازىقتى (جەر قازىق) تاپقىرلاپ پايدالانعان.

 
 قۇم (جەر) قازىققا بايلانعان تۇيە

    بۇل كوبىنەسە قۇمدى وڭىرلەردە پايدالانىلاتىندىقتان بولسا كەرەك، كوبىنەسە قۇم قازىق دەلىنەدى.

    بۇل (جەر) قۇم قازىقتى جاساۋدا، ەڭ الدىمەن جەردى تىگىنەن 0.50-0.60 سانتيمەتر شاماسىنداعى تەرەڭدىكتە، كولدەنەڭ تاعى سونداي ۇزىندىقتا جىراشىقتاپ قازعان سوڭ سونداي ۇزىندىقتاعى قازىقتىڭ ورتاسىنا قىل ارقاننىڭ قىسقاراق قيىندىسىن، بولماسا شىلبىر قاتارلىلاردى ۇزىنداۋ قىلىپ ىلمەكتەپ مىقتاپ بايلاپ، قازىقتى الگى جىراشىققا تەكپىلەپ وتىرىپ مىقتاپ كومىپ، قازىقتىڭ ورتاسىنا ىلمەكتەپ بايلانعان الگى ءجىپ نەمەسە شىلبىردىڭ ىلمەگىن جەربەتىنە لايقتى مولشەردە شىعارىپ قويادى. مىنە بۇل ءبىز ايتپاقشى بولعان جەر قازىق نەمەسە قۇم قازىق بولىپ تابىلادى. سودان الگى ىلمەككە تۇيەنى بۇيداسىنان، سيىر، وگىزدەردى باس جىبىنەن بايلاپ قويسا، ول اسا بەرىك بولعاندىقتان قانداي اساۋ مالداردا ونى جۇلىپ ەشقايدا كەتە المايدى .

   اۆتوردىڭ قىزمەت ورنى: جۇڭگو حالىق ساياسيءماسىليحات كەڭەسى كوكتوعاي اۋداندىق كوميتەتى

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى