«حالىق گازەتىنىڭ» شولۋشىسى: رەفورما جاسىل دامۋعا دەم بەرەتىن بولسىن

    بۇل ــ ءبىر تۇنىق سۋ، شۇيگىن شوپكە جاسىرىنعان ۇلى توڭكەرىس. بۇل «ونىمگە بىرلەستىرىپ وتباسىلارعا كوتەرمەگە بەرۋ جاۋاپكەرلىك تۇزىمىنەن كەيىنگى جۇڭگو اۋىل – قىستاعىنداعى تاعى ءبىر ۇلى وزگەرىس» بولدى. ۋاقىت كورسەتكىشىن 2002 – جىلعا شەگىندىرەيىك: سول كەزدە فۋجيان ولكەسىنىڭ باستىعى بولىپ تۇرعان شي جينپيڭ «ورمان شارۋاشىلىعى رەفورماسى جۇرگىزىلگەن تۇڭعىش اۋدان» ۋپيڭعا كەلىپ تەكسەرىپ – زەرتتەۋ جۇرگىزگەن سوڭ، «كوللەكتيۆ ورمان ۇقىعى رەفورماسىن ونىمگە بىرلەستىرىپ وتباسىلارعا كوتەرمەگە بەرۋ جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمى سىندى تاۋ ەتەگىنەن تاۋ جوتاسىنا بەتالدىرۋ» دەيتىن كەلەلى شەشىمدى باتىلدىقپەن ورتاعا قويعان بولاتىن. فۋجيان ولكەسىنىڭ ىزدەنىستەرى بۇكىل ەلدەگى كوللەكتيۆ ورمان ۇقىعى ءتۇزىمى رەفورماسىنىڭ باستالۋىنا مۇرىندىق بولىپ، تۇنىق سۋ، شۇيگىن ءشوپتى قورعاۋعا، دامىتۋعا سارا جول سالدى.

    «توقىمداي جەردى ايالاپ، تۇياق كەستى قىلمايىق». رەفورما جۇرگىزىپ، قاقپا اشۋدان بۇرىنعى 20 نەشە جىلداي ۋاقىتتا ونىمگە بىرلەستىرىپ وتباسىلارعا كوتەرمەگە بەرۋ ءتۇزىمى «توقىمداي جەرگە دە» جاسىرىنىپ جاتقان بۇلقىنىسقا مۇرىندىق بولىپ، ميلليونداعان ادامنىڭ «كويلەگى كوك، تاماعى توق بولۋ» ماسەلەسىن شەشكەنىمەن، ەگىستىك جەردىڭ ءبىر ەسەسىنە تۋرا كەلەتىن ورماندىق ءوڭىر ومىرشەڭدىك قۋاتىن ساۋلەلەندىرىپ كەتە المادى. بۇنىڭ سەبەبى كوللەكتيۆ ورمان مال – مۇلىك ۇقىعى السىزدىك تانىتىپ، ورمانشىلاردىڭ نەگىزگى تۇلعالىق تيجارات ورنى تياناقتانباي، تيجارات مەحانيزمى يكەمدى بولمادى، وسىلايشا ورمانشىلار «قولدا باردا التىننىڭ قادىرىن بىلمەيتىن» كۇي كەشتى. ورمان شارۋاشىلىعى رەفورماسى العاشقى قادام عانا، نەگىزگى ماسەلە كەيىنگى الىپ قادامداردى باسۋدا تۇر. ورمان شارۋاشىلىعى رەفورماسى نەشە ون جىلدىق بەلسەنە ىزدەنىس پەن كۇش ۇستىنە كۇش قوسۋدى باستان كەشىرىپ فۋجيان ولكەسىنە زور ەكونوميكالىق كىرىس جانە ەكولوگيالىق ەنەرگيا باعىشتادى. ورمان رەفورماسىنان بۇرىن «كەدەي بولساڭ اعاش كەس، ءبىر تۇندە بايىپ شىعاسىڭ» دەسە، ورمان شارۋاشىلىعى رەفورماسىنان كەيىن «ورماننىڭ تەگى قالامشا، قورعاساڭ تيەر پايداسى» دەيتىن سانالى كوزقاراس قالىپتاستى. فۋجيان ولكەسىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى رەفورماسى امالياتى بىزگە رەفورمانىڭ جاسىل دامۋدى ىلگەرى باستىراتىن قوزعاشى كۇش ەكەنىن ۇعىندىردى.

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى