سوتحانا تارتىبىنە كوڭىل بولەيىك

    راۋشان ماممەت

    ءادىليا جاريالىلىعىن تەرەڭدەتۋ — نەگىزگى زاڭىنىڭ زاڭدىق قاعيداسىن تياناقتاندىرۋ مەن بۇقارانىڭ ءادىلياعا ءتارتىپتى قاتىناسۋىن قامتاماسىزداندىرۋدىڭ كەلەلى شاراسى. ءادىليا رەفورماسىن تەرەڭدەتۋدىڭ، سوتتاۋ ۇقىعىن جاريالى، قالتىقسىز جۇرگىزۋ مەحانيزمىن ورناتۋدىڭ ماڭىزدى مازمۇنى. مەملەكەتتى زاڭمەن باسقارۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، زاڭىمەن باسقارىلاتىن سوتسياليستىك ەل قۇرۋدى تەزدەتۋدىڭ تابيعي تالابى.

    اشىق سوت دەلولارىندا سوتىشى سوتتىڭ تەرگەۋ قيمىلىنا ءبىر تۇتاس قولباسشىلىق جاسايدى. ارىز- شاعىمعا قاتىناسۋشىلار، سىرتتاي تىڭداۋشىلار سوتحانا ءتارتىبىن قورعاۋدى، سوت تارتىبىنە قاتاڭ بويسۇنۋى كەرەك. ايعايلاۋعا، ۇران شاقىرۋعا، الباتى سويلەۋگە بولمايدى. بايانداۋ نەمەسە ايتىس پىكىرىن ورتاعا قويۋدا جاۋاپتى سوتىشىنىڭ ماقۇلدىعىن الۋ كەرەك. سىرتتاي تىڭداۋشىلار سوتحانادا دىبىس تاسپاسىنا الۋعا، كەسكىنگە تۇسىرۋگە سۋرەتكە الۋىنا بولمايدى؛ الباتى ءجۇرىپ-تۇرۋعا جانە تەرگەۋ رايونىنا كىرۋىنە بولمايدى. ءسوز سويلەۋگە، سۇراق قويۋعا بولمايدى؛ شاپالاق سوعۋعا، ايعايلاۋعا جانە باسقادا تەرگەۋ قيمىلىنا اسەرىن تيگىزەتىن ارەكەتتەر جۇرگىزۋىنە بولمايدى.

    سوت تارتىبىنە قايشىلىق جاساعانداردى باس سوتىشى نەمەسە دەربەس سوتشى اۋىزشا ەسكەرتۋ بەرەدى، سىن ايتادى؛ دىبىسقا الۋ، كەسكىنگە الۋ اسپاپتارىن ءمۇسادىرالايدى. سونىمەن بىرگە، سوتتان شىعىپ كەتۋگە، سوت باستىعىنىڭ بەكىتۋىمەن اقشالاي ايىپ سالۋعا، قاماي تۇرۋعا بۇيىرلادى؛

    زاڭ ساقشىلارى سوت تارتىنبە قايشى ارەكەتتەردى تيۋعا ۇقىقتى دەپ بەلىگىلەنگەن. مسالى وسىنداي قاتاڭ ءتارتىبتى كوزگە ىلمەگەن ۋىن X قا سچۋان ولكەسى گۇڭشيان اۋداندىق حالىق سوتى سوتحانا ءتارتىبىن بۇزۋ دەلوسىنا زاڭ بويىنشا سوت اشىپ، ۋىن X قا 6 ايىلىق مەرزىمدى قاماۋ جازاسىن بەرىپ، جازاسىن ءبىر جىل كەشىكتىرىپ اتقارۋعا ۇكىم ەتتى. ۋىن X تۋىسىنىڭ قىلمىستىق ىستەر سوتىنا سىرتتاي تىڭداۋشى بولىپ سوتقا قاتىناسادى، سوت ءۇزىلىس جاساپ، اشىلىپ جاتقان قىلمىستىق ىستەر دەلوسىنىڭ داۋگەرلەر سوت ەستەلىگىنە قول قويىپ جاتقاندا، ۋىن X سوت ۇستىندە ۇكىم جاريالاۋ باعانىنا نارازى بولىپ، سوتىشىعا قوقانلوقى جاسايتىن ءسوز ايتادى. ونىڭ ۇستىنە زاڭ ساقشىلارىنىڭ تەكتەۋىنە قۇلاق اسپايدى. سوتحاناداعى ساقتىق سىزىعىنا نەشە دۇركىن سوقتىعىپ، سوتحانا ءتارتىبىن ورەسكەل بىلقتىرادى.

    سوت مەكەمەسى: ۋىن Xتىڭ ارەكەتى شۇرقان شىعارىپ، سوتقا سوقتىعىپ سوتحانا ءتارتىبىن ورەسكەل بىلقتىرعاندىقتان، سوتحانا ءتارتىبىن بىلقتىرۋ قىلمىسىن قالپتاستىرادى. ۋىن Xتىڭ قىلمسىن قاز-قالپىندا تاپسىرىپ، كۇناسىن ىرىقتى مويىندادى. جەڭىلدەتىپ جازالاۋعا بولادى. بەينەسى جاقسى. قايتالاي قىلمىس وتكىزۋ حاۋىپى جوق دەپ ۋىن X قا 6 ايىلىق مەرزىمدى قاماۋ جازاسىن بەرىپ، جازاسىن ءبىر جىل كەشىكتىرىپ اتقارۋعا ۇكىم ەتتى. زاڭىمەن باسقارلاتىن قوعامدا، زاڭدى ۇيرەنۋ، قۇرمەت ەتۋ، بويسۇنۋىمىز كەرەك.

    ءتىلشىنىڭ قىزمەت ورنى: بۋرىلتوعاي اۋداندىق حالىق سوت مەكەمەسى

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى