«جان جالىنى» جۇرتپەن جۇزدەستى

    ماقسات قيزات ۇلى، ەرمۇرات قابىل ۇلى حابارلايدى. جان دۇنيەسى بىرلىك پەن تەكتىلىككە قۇنداقتالعان، جۇرتى مەن جەرىن جان جۇرەگىمەن سۇيە بىلگەن، ساعىنىش پەن مەيىرىمدىلىكتى قوس قاناتىنا بالاي بىلگەن جاقسى ءبىر اقىننىڭ جاڭا كىتابى 26-مامىر جۇرتپەن جۇزدەستى.

    26-مامىر ءدوربىلجىن اۋدانىنىڭ دەگدار مەيمانحاناسىندا ەمىل بويىنان تۇلەپ ۇشقان جۇماباي ءبىلال ۇلى، جامالقان قاراباتىر قىزى، قىدىرقان مۇقاتاي ۇلى قاتارلى تانىمالى اقىن-جازۋشىلار ىركەس-تىركەس مىنبەرگە شىعىپ، ولەڭ ولكەسىنە سۇلۋ جىردىڭ جالىنان مىقتاپ ۇستاپ، «جان جالىنى» دەيتىن جاڭا كىتابىمەن جارقىلداپ جەتكەن اقىن دالەلقان باقتيار ۇلىنا اق جول تىلەپ، كونە كوز مۇراداي كوكىرەككە جىلىلىق سيلايتىن ادەمى جىردىڭ اۆتورىنا اق باتالارىن بەردى.

    ەردىڭ جاسى ەلۋدىڭ بەل ورتاسىنا كەلگەن دالەلقان باقتيار ۇلى سوناۋ 1980-جىلدان باستاپ ولەڭ ولكەسىنە ءىز شالدىرىپتى. ولەڭدى ءومىرىم دەپ تۇسىنگەن اقىننىڭ تىرناق الدى تۋىندىسى «ناۆەرشىك قىزعا» دەپ اتالادى.

    «كورگەن سايىن گازەت-جۋرنال ءار سانىن،

    ەڭبەگىڭە اۋا بەردى اڭسارىم،

    وڭدەپ بەرگەن رۋحاني ازىقتى،

    نەتكەن شەبەر سەنىڭ ماي-ماي ساۋساعىڭ،

    ادال جاندار اقيقاتقا باعىنعىش،

    گازەتتە بار سول اقيقات،

    جالىن-كۇش،

    كوزگە قوراش كورىنگەنمەن بىلەمىن،

    سەنىڭ ءىسىڭ بارىنەن دە ماڭىزدى ءىس،

    ايتارىم تەك ءارىبىڭدى تەرە بەر،

    ومىردە ءبىر ورنى بولەك ول ونەر،

    باياعىدا بالقىپ كەتكەن بولار ەم،

    سول قورعاسىن ءارىپ بولسام مەن ەگەر».

    بۇل اقىننىڭ وسىدان 37 جىل بۇرىن جازعان ولەڭى، جاقسىلىق پەن جاڭالىقتى كورسە قورعاسىنشا بالقىپ كەتەتىن اقىننىڭ جۇمساق جۇرەگى ءالى كۇنگە دەيىن ولەڭ دەسە تەبىرەنە تولقيدى. ونەردى سۇيە بىلگەن جان سول ونەردىڭ بيىگىنە شىعادا بىلەدى، سودان دا بولار «ولەڭدى باقىتىم-باعىم»،-دەپ تۇسىنگەن دالەلقان باقتيار ۇلى قازىرگى كۇنى ەل-جۇرتىنا سۇيىكتى اقىن اتانىپ، سۇمبىلە جىردىڭ ساڭلاعىن ونەر بايگەسىنە باپپەن قوسىپ وتىر.

    پەداگوك، اقىن قىدىرقان مۇقاتاي ۇلى ءىنىسىنىڭ ازاماتتىق جىرلارىنا ءتانتتى ەكەنىن باسا ايتتى ءارى اقىن ءىنىسىنىڭ ولەڭدەرىنە ءوز باعاسىن دا بەرىپ ۇلگىردى: «قازىرگى كۇنگى كەلەڭسىز قوعامدىق ماسەلەلەردى شاباقتاۋ دالەلقان جىرىنىڭ ءبىر مىندەتى سياقتى سەزىلەدى، ازاماتتىعى اقىندىعىنا قۇپ جاراسقان ءىنىمنىڭ وسى تۇسىن بولەكشە اتاۋعا بولار ەدى، <جان جالىنىنىڭ> ءبىر بەتىندە:

    كوتەرۋگە جابىققان كوپ مەرەيىن،

    مەيلى مەن كەي قىزىقتان شەكتەلەيىن،

    دەسە ەگەر جەمقورلار جەپ كورەيىن،

    ءوزىمشىل دە ولەرمەن وڭەشتەرگە،

    جەلىنبەس جەلىمدەي بوپ كەپتەلەيىن،

    سەندەر امان بولىڭدار بەيۋاز جاندار،

    بۇدان ارتىق بۇلقىنىپ تەك نە دەيىن،

    اقيقاتقا ارزان ءىس قىلعانداردى،

    اتىپ كەتەر اق جالىن وت كومەيىم،-دەيدى. مىنە بۇل قازىرگى كەزدە اينالامىزدا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان ورايشىل وزبىرلار مەن جەكە باسىنىڭ جەمساۋىن تولتىرۋدى ماقسات ەتىپ، حالىقتىڭ قازىناسىنا قول سۇققان جەمقورلاردى شەنەگەن تاماشا ولەڭ. اقىننىڭ <جان جالىنىندا> بۇنداي ورەلى شۋماقتار مولىنان كەزىگەدى. توبىقتاي ءسوزدىڭ ءتۇيىنى <جان جالىنى> ابزال ساياساتتىڭ ارقاۋىن ۇزارتىپ، حالىق تىلەگىنەن شىعا بىلگەن سىر مەن مۇڭنىڭ جيىنتىعى.

    ءدوربىلجىن اۋداندىق پارتكوم مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ قولداپ-قۋاتتاۋىندا وتكىزىلگەن تالقى جينىنىڭ سوڭى اۆتوردىڭ «تۋعان جەر» اتتى كونسەرتىنە ۇلاستى. كونسەرتتە اقىننىڭ 20 عا جۋىق انگە اينالعان ولەڭدەرى شىرقالىپ، كورەرمەن قاۋىمدى ءتانتى ەتتى. «حالقىڭا قۇلشىنا قىزمەت ەت، حان ۇلىنداي سيلاسىن» دەگەن ەمەس پە، ەلى مەن جەرىنە جىرى مەن تەرىن قاتار توككەن تۋعان ۇلىن تۋعان حالقى توبەسىنە كوتەردى، شاپان جاۋىپ، ات مىنگىزدى.

    ولەڭ بولدى ومىردەگى سىڭارىم،

    جىرمەن كۇلىپ، جىرمەن بىرگە جىلادىم،

    قالامىما قارىم ەتىپ ۇستاندىم،

    وتانشىلدىق، بەيبىتشىلىك ۇرانىن،

    جاعىم سەنبەي جىرلاسام دا قانشا جىل،

    سۇلۋ جىرعا قانعان ەمەس قۇمارىم،-دەپ جىرلاعان داڭسالى اقىن دالەلقان: ءاز حالقىم ءالى تالاي بەرەرىم كوپ، شاپقان سايىن شيىرىعىپ كەلەم ۇدەپ، شىن جۇرەكتەن سىزدەرگە مىڭ راقىمەت، مەن سىزدەرگە قاشاندا سەنەمىن بەك»،-دەپ تۋعان ەل مەن تۋعان جەرگە ريزاشىلىعىن تانىتتى.

تىلشىلەردىڭ قىزمەت ورنى: شينجياڭ گازەتى

ءدوربىلجىن اۋداندىق ۇگىت ءبولىمى

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى