قازاق شيپاگەرلىگىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوستى

    − ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسى سۇيەك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاڭاگۇل اسەن قىزى جايلى

    39 جىلدىڭ الدىندا، 13 جاستاعى ول اتاسى مەن اپايىنا ىلەسىپ قازاقتىڭ ءداستۇرلى سىنىق تاڭۋ، وتاشىلىق ونەرىن ۇيرەنە باستاعان كەزىنەن - اق: «مەن، ءسوزسىز، ۇلتىمىزدىڭ ءداستۇرلى سىنىق تاڭۋ، وتاشىلىق ەمدەۋ ءتاسىلى ارقىلى اۋرۋلاردىڭ اۋرۋ ازابىن جەڭىلدەتەمىن» دەگەن ماقساتتى وزىنە نىسانا ەتكەن بولاتىن.

    39 جىلدان كەيىن، ول اتا - بابالارىنان جالعاسقان ءداستۇرلى ەمدەۋ تاسىلىنە مۇراگەرلىك ەتۋمەن بىرگە، قازاق شيپاگەرلىگىندەگى سىقپا دارىلەردە جاڭالىق جاراتتى جانە دامىتتى، ءبىلىم مەنشىك ۇقىعىن العان، ءوزى تاپقىرلاعان ەمدەۋ تاسىلدەرى ارقىلى تەك جۇڭگوداعى مەرتىككەن ناۋقاستاردى اۋرۋ ازابىنان ارىلتىپ قالماستان، قازاقستان سىندى كورشىلەس ەلدەردەگى مەرتىككەن ناۋقاستار دا ونىڭ اتاعىن ەستىپ ىزدەپ كەلەتىن بولدى.

    قازىر ونىڭ ءداستۇرلى سىنىق تاڭۋ، وتاشىلىق ەمدەۋ تاسىلدەرى شينجياڭداعى قازاق ءدارى - دارمەك، ەمشىلىك سالاسىندا بوگەنايى بولەك بولىپ قالىپتاسىپ، ونىڭ ەسىمى دە بۇكىل حالىققا تانىلدى.

    جاڭاگۇل اسەن قىزى قازىر ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسى سۇيەك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. ۇزاق جىلداردان بەرى، ول ىلگەرىندى - كەيىندى مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنىڭ ۇلگىسى، مەملەكەتتىك وزات قىزمەتكەر اتانىپ، «جۇڭگوداعى ىزگى جاندار» تىزىمدىگىنە كىردى، شينجياڭ قازاق ءدارى - دارمەك ءىلىمى قوعامى قازاق ءدارى - دارمەگىنە ەرەكشە ۇلەس قوسۋشى سيلىعىنا، شينجياڭنىڭ 60 جىلدىق ەمدەۋ، جوسپارلى تۋىت سالاسىنداعى تيپتەردى باعالاۋ قيمىلىندا «شەكارا رايونداعى دەنساۋلىق قورعاۋشى» دەگەن داڭقتى اتاقتارعا يە بولدى.

    ناۋقاس ءسابيرا قۇرال قىزىن جاۋاپتى شيپاگەرى ەمدەگەن بولسا دا ول تاعى دا جاڭاگۇل شيپاگەردى ىزدەپ كەلدى. جاڭاگۇل ونىڭ مەرتىككەن جەرىن مۇقياتتىلىقپەن تەكسەرىپ شىقتى.

    70 نەشە جاستاعى تاشقىز توقتىنىڭ مەرتىگى ساۋىعىپ، شيپاحانادان شىعۋ راسمياتىن بىتىرمەكشى بولعان ەدى، جاڭاگۇل ونىڭ ەمحانادان شىعۋ قاعازىنا سابىرلىلىقپەن قول قويىپ بەردى.

    26 - ءساۋىر جاڭاگۇل كۇندەگىدەي قىزمەتكە جارىم ساعات بۇرىن كەلىپ اۋرۋلاردىڭ CT تەكسەرۋ قاعازدارىن، اۋرۋ تاريحىن تەكسەرۋمەن بىرگە، ناۋقاستاردىڭ شيپاحانادان شىعۋ راسمياتتارىن ءبىتىردى.

    تۇستەن بۇرىن ساعات 10 مولشەرىندە ءار ۇلت شيپاگەرلەرى قىزمەتكە كەلگەن كەزدە، جاڭاگۇل بولىمدەگى ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن ەرتىپ ءارقايسى اۋرۋ بولمەلەرىن ارالاپ تەكسەرىپ، ناۋقاستاردىڭ جاعدايىن سۇراپ، بولىمدەگىلەرمەن بىرگە سالماقتى ناۋقاستاردىڭ ەمدەۋ جوباسىن اقىلداستى. سۇيەك بولىمىندە حانزۋ، قازاق، ۇيعۇر، حۇيزۋ سياقتى ۇلتتاردان قۇرالعان 20 نەشە شيپاگەر بار، ولاردىڭ بارلىعى ءوزىنىڭ تاربيەلەپ شىققان شاكىرتتەرى، ءبارىنىڭ سۇيەك اۋرۋلارىن ەمدەۋگە قابىلەتتەرى ابدەن جەتەدى. ءبىراق ناۋقاستاردىڭ بارلىعى جاڭاگۇلگە كورىنۋدى قالايدى. ءدال وسى ساتتە، وعان ناۋقاس كورسەتۋگە كەلگەن ادامدار سۇيەك ءبولىمىنىڭ زالىندا ۇزىننان - ۇزاققا شىرەتكە ءتىزىلىپ قالدى.

    شيپاگەر بولعان 30 نەشە جىلدان بەرى، جاڭاگۇل قىزمەتىنە بار ىنتا - پەيىلىمەن كىرىسىپ سانسىز ناۋقاستاردى اۋرۋ ازابىنان ايىقتىردى. ءاربىر ەمدەگەن سۇيەك زاقىمى بار ناۋقاستاردى ساۋىقتىرۋعا بار كۇشىن سالدى.

    ناۋقاس باھارگۇل ابليكىم: جاڭاگۇل مەڭگەرۋشى ۇنەمى كۇلىمسىرەپ جۇرەدى، جىلى لەبىزبەن جاعدايىمدى سۇراعاندا، تاعاتسىزدانعان كوڭىلىم دەرەۋ ورنىعىپ سالا بەرەدى، - دەدى.

    2010 - جىلى ناۋرىزدا جاڭاگۇل جالعىز تۇراتىن كاريا زۇلپيا تۇرسىننىڭ «ۇيدە جىعىلىپ مەرتىگىپ قالدىم» دەگەن كومەك سۇراۋ تەلەفونىن قابىلداعاننان كەيىن، دەرەۋ ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن ەرتىپ ونىڭ ۇيىنە بارادى ءارى ول كىسىنى جازىلعانشا ۇيىنە كەلىپ ەمدەپ تۇرادى.

    سالماقتى سۇيەك بوساۋ ناۋقاسىنا شالدىعىپ قازاقستاننان جۇڭگوعا ەم ىزدەپ كەلگەن گۇلزيا بەكەن قىزىنىڭ قول - اياعى تۇگەلدەي سىنعان ەدى. جاڭاگۇل گۇلزيانىڭ «مەنى قۇتقارا كورىڭىز!» دەگەن تىلەگىن جەردە قالدىرعان جوق. ورتان جىلىگىن ورنىنا ءتۇسىرۋ، ىلە - شالا جۇڭگوشا ەمدەۋ، باتىسشا ەمدەۋ، قازاق ەمشىلىگى سياقتىلاردى ۇشتاستىرىپ 2 جىل جان - جاقتى ەمدەۋىنىڭ ارقاسىندا گۇلزيا قازىر قوس تاياققا تايانىپ جۇرە الاتىن بولدى. وسىدان كەيىن قازاقستان سياقتى ورتا ازياداعى ەلدەردەن جاڭاگۇلگە اۋرۋ كورسەتەتىندەردىڭ سانى دا بارعان سايىن كوبەيدى.

    جاڭاگۇل وبلىستىق كۇتىمحانانىڭ «جەتىم بالا داڭ كاڭ مەرتىگىپ قالدى» دەگەن تەلەفونىن قابىلداي سالا، جاۋىپ تۇرعان جاڭبىرعا قاراماستان ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن ەرتىپ بارىپ، داڭ كاڭنىڭ سۇيەگىن ورنىنا ءتۇسىرىپ تاڭىپ بەرەدى، جازىلعاننان كەيىن داڭ كاڭ ونى «شەشە» دەپ اتاپ كەتتى.

    ءبىر قاراپايىم شيپاگەردەن ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى بولۋ جاڭاگۇلدىڭ قۇلشىنىسىنا توسالعى بولا المادى. ول جازعان «ەسكىلىكتى بۋىن تايۋىن قازاق ەمشىلىگىمەن ەمدەۋ جونىندەگى اسەرىم» اتتى ماقالاسى 2 - كەزەكتى دۇنيە جۇزىلىك ءداستۇرلى مەديتسينا جينالىسىندا حالىقارالىق التىن ساۋىت سيلىعىنىڭ 3 - دارەجەسىن ەنشىلەسە، ءوزى دە حالىقارالىق «ۇلتتىق ءدارى - دارمەك جۇلدىزى» دەگەن داڭقتى اتاققا يە بولادى؛ ول جازعان «جالعاعىش ۇنتاعىن سىرتىنان جاعۋ ارقىلى سىنىقتى ەمدەۋدەن 98 مىسال» اتتى ماقالاسى دۇنيە جۇزىلىك جۇڭگوشا ەمدەۋ سۇيەك سىنىعى تالقى ماجىلىسىندە حالىقارالىق عىلىم - تەحنيكا العاباسارلىعىندا 2 - دارەجەلى سيلىققا يە بولادى. وسىدان باستاپ جاڭاگۇلدىڭ قازاق ەمشىلىك تەحنيكاسى حالىقاراعا بەت الىپ، جۇڭگو قازاق ەمشىلىگىنىڭ ەمدەۋ ءادىسى دۇنيەگە تارالدى.

    جاڭاگۇلمەن 20 جىل كاسىپتەس بولعان شاكىرتى، وبلىستىق جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسى 1 - سۇيەك ءبولىمىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى پاڭ حۋ: جاڭاگۇل ۇستازدى بۇرىننان ونەگە تۇتىپ كەلەم، بۇدان كەيىن دە سولاي بولادى، - دەدى.

    اۋدارعان: جازيرا باقىت قىزى (پراكتيكانت)

جاۋاپتى رەداكتور:سايراش تۇرارجان قىزى